Dexter Wansel ati Ile-iṣẹ Ohun

Ṣàwòrán Sigma Sound Studios ní Òpópónà North 12th ní Philadelphia, ní àárín àwọn ọdún 1970. Ilé náà ń pariwo pẹ̀lú ìmúrasílẹ̀ tí a ṣètò dáradára — àwọn tí ń ta okùn ẹ̀yà ń kà àwọn àkọsílẹ̀ orin nínú yàrá kan, oníkọ̀pọ̀ arinrin ń túnṣe ARP synthesizer nínú òmíràn, olóòtú kan tẹ̀sílẹ̀ lórí kọ́ńsóòlù nígbà tí olùtọ̀nà ń ṣamì sí àkọsílẹ̀ orin nínú tábìlì kan nítòsí. Èyí kì í ṣe ibùdó gbígbà ohùn sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí a ti mọ̀. Ó súnmọ́ ilé iṣẹ́ ìmọ̀lára, ilé-ẹ̀kọ́ kan níbi tí wọ́n ti ń ṣàwárí ìgbésí ayé ìmọ̀lára ti ìlú kan tí wọ́n ń kọ̀wé sí tẹ́pù. Dexter Wansel ṣiṣẹ́ nínú ẹ̀rọ yìí, nínú mímọ bí ó ṣe ń ṣiṣẹ́ — ohun tí ó gbọ́, ohun tí ó kọ́, ohun tí ó fi sílẹ̀ — ó di ohun tí ó ṣeéṣe láti mọ ohun pàtàkì nípa bí a ṣe ń ṣe orin gbajúgbajà ní ti gidi, àti ẹni tí ó gba ẹ̀yẹ fún ṣíṣe rẹ̀ nínú ìtàn tí ó pẹ́.

Ilú Tí Ó Ṣẹ̀dá Ìgbì Ohùn Tirẹ̀

Awọn Igbasilẹ Kariaye ti Philadelphia, ti a da ni ọdun 1971 nipasẹ Kenny Gamble ati Leon Huff, kii ṣe iṣowo lasan. O jẹ iṣe ero-inu—igbiyanju mọọmọ lati kọ ohun kan ti o le gbe awọn ireti ti Amẹrika Dudu ni ẹka ti o ni ilọsiwaju laisi jijẹ tutu, ayọ laisi jijẹ aṣiwere, aṣejuju oloselu laisi jijẹ ariwo. Ile-iṣẹ naa nṣiṣẹ lati Sigma Sound, ati pe adirẹsi yẹn ko ṣiṣẹ bi ile-iyẹwu pupọ ju bi ibi-iṣẹda ti o wọpọ loju, aaye kan nipasẹ eyiti awọn oluṣeto, awọn akọrin aladani, awọn akọrin, ati awọn olupilẹṣẹ n kaakiri ati kojọpọ si nkan ti o tobi ju eyikeyi ipa ẹni kọọkan lọ.

Ohùn Philadelphia — TSOP — jẹ́ iṣẹ́ àgbékalè tí a mọ̀ọ́mọ̀ ṣe. Ìbòsípo akọrin tí ó lẹ́wà, ìrìn àkópọ̀ ohùn tí ó ní ìmòye, àti àwọn òwe tí ó ń sọ̀rò nípa ipò gidi ti ìgbésí ayé Àwọn Adúláwọ̀ láìfi ẹwà sílẹ̀: kò sí ọ̀kan nínú wọn tí ó jẹ́ àìròtẹ́lẹ̀. Ó jẹ́ ìmòye ẹwà àkópọ̀, àríyànjiyàn tí a fi orin ṣe nípa ohun tí ìtọ́jú àti ìdíǹdín lè túmọ̀ sí lọ́wọ́ àwọn oníṣẹ́ Adúláwọ̀ tí ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìlànà ìṣòwò, ṣùgbọ́n tí wọn kò fàyè gba kí wọ́n fi wọn ṣe òǹkà pátápátá. A kò fi àìpé ti orin ẹ̀mí àtijọ́ sílẹ̀ nígbà tí a ń yọ́n óò jáde, bí kò ṣe pé a ṣe àtúnṣe rẹ̀, a sì fún un ní àyè inú tí ó gbòòrò sí i.

Filadelfia tikun ṣe ohun elo ti n ṣiṣẹ. Ilẹ-aye alawọ̀ dúdú pataki ti ìlú náà — àwọn tí ń gbìyànjú láti dara lórí, àṣà orin ṣọ́ọ̀ṣì tí ó jinlẹ̀, isunmọ rẹ̀ sí ẹgbẹ́ ẹ̀tọ́ aráàlú àti àwọn ilé-iṣẹ́ àṣà ti Ìlà-Oòrùn — fún àmì-ẹ̀yà náà ní oríṣi ìgbàlódé àwùjọ kan. Orin tí PIR ṣe jẹ́ àfojúsùn láìjẹ́ àbùkù sí ìsàlẹ̀, tí ó fi ẹ̀sìn múlẹ̀ nínú ìrírí àwùjọ nígbà tí ó ń tọ́ka sí ohun tí ó tóbì jù lọ. Lábẹ́ gbogbo àwo orin ni ẹgbẹ́ ilé-orin MFSB, àwọn ọmọ ẹgbẹ́ rẹ̀ tí wọ́n pèsè ẹ̀rọ ìṣe tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ gbogbo àkójọpọ̀ àwọn àwo náà, tí wọ́n ń dá ohun tí a ṣe àkópọ̀ àti tí a kọ́ ní ẹ̀ẹ̀kan, tí a tò àti tí ó wà láàyè.

Lati ni oye Wansel, o gbọdọ ye wa pe Philadelphia International ko jẹ ile-iṣẹ igbasilẹ lasan, ṣugbọn o jẹ ile-iṣẹ iṣẹda ti o ṣiṣẹ ni gbogbo ọna. Awọn akọrin, awọn olutọka, ati awọn olupilẹṣẹ ti o ṣiṣẹ laarin rẹ ṣe pataki si iṣelọpọ bi eyikeyi akọrin ti orukọ rẹ han lori ideri. Ohùn ti o jade lati Sigma Sound jẹ ti gbogbo eniyan nitootọ — eyi tumọ si pe itan naa ko le sọ nipasẹ awọn eniyan tí ó hàn jù lọ nikan.

Oníkọrin Nínú Ẹ̀rọ

A bi Wansel ni Notion, Maryland ní ọdún 1950, ó sì dé Philadelphia pẹ̀lú ẹ̀kọ́ kílásíìkì tí ó gbé jáde àti ìmọ̀ iṣẹ́ jazz tí ó mọ̀ dáadáa ní ìbẹ̀rẹ̀ — àpapọ̀ tí ó jẹ́ kí ó ní àǹfààní pàtàkì fún àwọn ìfojúsùn ohùn elébè ti PIR. Níbi tí ọ̀pọ̀ àwọn agbéjáde orin ìmẹ̀tàlògbìn ti ìgbà náà ṣiṣẹ́ lọ́nà ìmọ̀lára, tí wọ́n ń kọ́ àwọn ìṣètò orin láti inú ìmọ̀lára àti àṣà, Wansel mú ìmọ̀ ìtòlẹ́sẹẹsẹ tó jinlẹ̀ tí ó fún un láǹfààní láti ronú nípa gbogbo ìpele lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan: bí àtúnṣe ohùn fúnkọ̀ọ̀kan ṣe lè ṣiṣẹ́ pẹ̀lú àtúnṣe ohùn akọ́kọ́, nígbà tí ó tún ń gbé àwọ̀ ìmọ̀lára kan jáde, bí irú ohùn sintasisa kan ṣe lè fa àwòrán ohùn elébè gbòòrò síi dípò kí ó kàn rọ́pò rẹ̀.

Ó dara pọ̀ mọ́ Philadelphia International ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1970, ní àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí akọrin àti olùtò lẹ́sẹẹsẹ kí ó tó di olùdari àti olùgbéjáde pípé. Ìrìn àjò rẹ̀ ṣàpẹẹrẹ ìgbòkègbodò ilé-iṣẹ́ náà láti inú R&B tí ó dá lórí ẹyọ orin kan sí iṣẹ́ èrò orí tí ó gùn bí àwo orin — ìyípadà tí ó ń béèrè fún àwọn olùgbéjáde tí ó lè ronú ní àwọn fọ́ọ̀mù gígùn tí ó sì ń kọ́ àwọn ayé ohùn tí ó ń gbé ìfẹ́kúkú dúró jákèjádò ẹ̀gbẹ́ kan pátápátá ti fáìnù. Ọ̀nà kọrin rẹ̀ ní ìyàtọ̀ pàtó nípa bí ó ṣe gbà àwọn synthesizer ní àkókò tí ọ̀pọ̀ àwọn olùgbéjáde ọkàn ń fi ẹ̀tanú sí àwọn ohun èlò itanna. Ó gbọ́ synthesizer gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà àfikún àwọ̀ orin kàkà tí ó fi rọ́pò ìmọ́lẹ̀ ẹ̀dá.

Iṣẹ́ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùtòlẹ́sì nínú àwọn gbigbasilẹ̀ fún Teddy Pendergrass, Lou Rawls, àti O'Jays fi í sí àárín ṣíṣàn tààrà ti àbójáde tí ó lówó tí ó sì jáfáfá nínú iṣẹ́ ọnà ti àmì ìdámọ̀ náà. Àwọn wọ̀nyí kì í ṣe iṣẹ́ ìpèkun. Àwọn ìtòlẹ́sì tí Wansel kọ́ sábẹ́ àwọn iṣẹ́ ìfihàn wọ̀nyẹn jẹ́ àwọn ìpinnu ìgbékalẹ̀ — àwọn yíyàn nípa ìkún, ìtúsílẹ̀, àti ìwọ̀n ìmọ̀lára tí ó ṣe àwòdì bí olùgbọ́ ṣe ń gba gbogbo ọ̀rọ̀ tí akọrin bá sọ. Síbẹ̀síbẹ̀, kò dàbí Gamble àti Huff, tí wọ́n ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí àwọn ayàwòrán ìkọ̀kọ̀ fún àmì ìdámọ̀ PIR, Wansel ṣiṣẹ́ lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú inú ilé iṣẹ́ náà. Orúkọ rẹ̀ máa ń farahàn lórí àwọn kírédítì àwo-orin àti ìforúkọsílẹ̀ ìtẹ̀wé dípò nínú àwọn ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò àkọ́lé, àwòṣe kan tí ó wọ́pọ̀ fún àwọn olùdá orin tí ń ṣe àwọn ìró láìní ìtàn tí ó yí wọn ká.

Igba lori Mars, Igba ni Philadelphia

Ni ọdún 1976, Wansel tu *Life on Mars* jáde, àwo-orin tí ó dúró gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn àkọsílẹ̀ àjèjì àti ti ìran nínú àkójọpọ̀ Philadelphia International. Nípa dídapọ̀ ìgbóná orin TSOP pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ ìtàn ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti àwọn ìhun synth tí kò ní àpẹẹrẹ tí ó hàn gbangba nínú ọkàn-ìfẹ́ ìgbàlódé, àwo-orin náà ṣáájú àwọn ìdàgbàsókè nínú orin ẹ̀rọ, ọkàn-ìfẹ́ àyíká, àti ohun tí a óò sọ gẹ́gẹ́ bí Afrofuturism nígbà tí ó bá yá — bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Wansel dé ibi yìí nípasẹ̀ àwọn ipò pàtó ti ilé ìkọrin kan, ìlú kan, àti ìmọ̀ orin kan dípò ètò ìmọ̀ àgbékalẹ̀ èròǹgbà.

Ẹ̀kọ́ ọ̀rọ̀ ẹ̀mí àgbáálá ayé — tí ó ní ìsopọ̀ pẹ̀lú gbogbo ilé ìwé ìmọ̀ ti Sun Ra, ìpilẹ̀ṣẹ̀ aládùn-ínjú ti George Clinton, àti àkópọ̀ àrà-ọ̀tọ̀ ti Earth, Wind & Fire — rí ìfihàn tí ó dákẹ́ jẹ́, tí ó sì wà nínú ara nínú iṣẹ́ adáyébá Wansel. Níbi tí àwọn oníṣẹ́ wọ̀nyí ti fi àgbáálá ayé ṣe pèpéle fún ayọ̀ àjùmọ̀ tàbí àpèjúwe ìṣèlú, Wansel wo àgbáálá ayé gẹ́gẹ́ bí àyè fún ìfojúrí. Ayé rẹ̀ kún fún ìbànújẹ́ àti ìwádìí, tí kò ní ìtàgé, ṣùgbọ́n tí ó wà nínú ìrònú. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì: ó túmọ̀ sí pé orin rẹ̀ dé ọ̀dọ̀ ohun tí ó yàtọ̀, àti nípa dídé ọ̀dọ̀ rẹ̀, ó rí ìró tí kò ní àfihàn gangan níbi kọ̀ọ̀kan nínú oríṣi náà.

Awọn ọrọ imọ-ẹrọ ti awọn igbasilẹ wọnyi — awọn ohun orin Fender Rhodes ti o tàn ni eto aiyipada, awọn synthesizer ARP ti a lo fun eto ati iṣesi dipo orin aladun, awọn eto okun ti o fi igbona ati aibalẹ papọ — ṣẹda aye ohun ti o jẹ pataki ni ọtọtọ laarin iwe-akọọlẹ PIR. Ti o jinna si ati ti o ni ibanujẹ ju awọn iṣelọpọ akọkọ ti aami lọ, awọn igbasilẹ wọnyi gba aaye kan ti ọgbọn iṣowo aami naa ko nilo pato ṣugbọn o gba laaye kedere.

*Voyager*, tí a ṣe àtẹ̀jáde rẹ̀ ní 1978, gbòòrò sí àyàfọ̀wọ́kọ ìṣàpẹẹrẹ ti ẹ̀yà tó ṣáájú rẹ̀, nígbà tí ó túbọ̀ mú ìfaramọ́ Wansel pọ̀ sí i nínú àwọn fọ́ọ̀mù ti kíkọ̀wé gígùn. Àwọn ìtòlẹ́sílẹ̀ tí ó dà bí i Suite fún ẹ̀san ní gbígbọ́ álbùúmù pátápátá dípò yíyọ orin kọ̀ọ̀kan jáde — ìfiyèsí fún ìṣòdodo iṣẹ́ tí ó péye, èyí tí ó fi í sínú àṣà àwọn akọrin tí ń ronú nípa àwọn ìgbòkègbodò (movements) dípò àwọn ìṣẹ́jú. Kò sí nínú àwọn àwo orin méjèèjì tí ó ṣàṣeyọrí ní ìtàjẹ̀ láti ìbẹ̀rẹ̀. Àwọn méjèèjì ti ní ìdàgbàsókè nípa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún àyíká-àṣà àti àtúnyẹ̀wò, ipa wọn ń rìn kiri nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà tí ó kọjá ọjà àkọ́kọ́ pátápátá.

Àpẹrẹ gẹ́gẹ́ bí ogún

Àwọn orin tí Wansel gbasilẹ wọ inú àkójọ orin hip-hop nítorí àwọn ànímọ́ tí ó mú kí wọ́n yàtọ̀ sí nínú àyíká ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ wọn: àwọn ètò kọ́ǹkà onírin lóṣọ̀ọ́, àwọn ohùn Rhodes tí ó gba àárín ayọ̀ àti ìbànújẹ́, àti àwọn ìlò kọ́ǹkà tí ó ní ìmòye láìjẹ́ pé ó dàbí èyí tí ẹ̀kọ́ nìkan. Àwọn agbórinjáde láti Philadelphia, New York, àti Los Angeles rí nínú àwọn gbigbasilẹ̀ wọ̀nyí ìpèsè ìgbékalẹ̀ — ọ̀nà láti fi dá ìmọ̀lára jíjinlẹ̀ sábẹ́ ohùn rap tí kò lè rọrùn ṣe láti ìpilẹ̀ṣẹ̀. Àwọn ìpinnu aládàpọ̀ tí Wansel ṣe ní àwọn ọdún 1970 di ohun èlò àìṣe fún àwọn agbórinjáde tí ń ṣiṣẹ́ ní àwọn àkókò àṣà tó yàtọ̀ pátápátá.

Iṣàmúlò àpẹẹrẹ tuntun kọ̀ọ̀kan tún ìmọ̀lára ìṣọ̀kan rẹ̀ ṣe nínú pákó ẹ̀dá àṣà tuntun kan — irú ogún àkópọ̀ tí ń ṣiṣẹ́ láìfẹ́ gbára lé ìtọ́kasí tàbí ìdámọ̀ taara. Orin náà tàbí àkópọ̀ ohùn ń rìn síwájú; orúkọ tí a so mọ́ ọn lè bá a rìn tàbí kó máà bá a rìn. Ilé ìmọ̀lára tí ó kọ́ di ohun tí àwọn ìrandíran tí ó tẹ̀lé lè lò gẹ́gẹ́ bí ìpẹ̀sẹ̀ tí a rí, àwọn ohun tí ń gbéjà jáde tó lè ran àwọn irú ìkọ́ àṣà tí ó yàtọ̀ pátápátá lẹ́yìn.

Iṣẹ́ tuntun neo-soul ti àwọn ọdún 1990 àti 2000 — tí a fi ń ṣọ̀rẹ́ pẹ̀lú D'Angelo, Erykah Badu, àti ẹgbẹ́ Soulquarians — fa lórí ìpamọ́ Philadelphia International gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìtọ́kasí fún bí orin ọ̀làjú àwọn ará dúdú ṣe lè dún. Àwọn akọrin wọ̀nyí ń gbé iṣẹ́ ìṣàwárí mọ́ọ́lẹ̀ ti àṣà kan, àti pé ìtọ́ka PIR jẹ́ ara àwọn àyè tí ó lọ́rọ̀ jùlọ tí wọ́n ń walẹ̀ nínú. Iṣẹ́ Wansel jẹ́ ara ogún yìí paápàá tí a kò bá pè orúkọ rẹ̀, níwọ̀n bí ìmọ̀ ìrẹ́pọ̀ orin rẹ̀ ti wà nínú ìfarawé ìmọ̀lára ti àwọn àwo-orin tí yóò dé ọ̀dọ̀ àwọn olùgbọ́ tí ó pọ̀ ju ti tirẹ̀ lọ.

Ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe “sampling” tún ń gbé àwọn ìbéèrè tó lòdì sí ìtòlẹ́sẹẹsẹ jáde, tí kò tíì yanjú nínú ìṣirò owó ilé-iṣẹ́ orin. Ọ̀rọ̀ Wansel jẹ́ àpẹẹrẹ ìlànà tó gbòòrò, níbi tí àwọn òǹkọ̀tàn orin aláwọ̀ dúdú ti ìgbà àtijọ́ ti mú iye àṣà ìgbàlódé tó pọ̀lọ́pọ̀ jáde — tí a ń wọn nípa ipa, ní ogún àgbà ẹwà, nínú àkójọ èdè ìmọ̀lára tó wà fún àwọn ìran tó tẹ̀lé — èyí tí kì í fi bẹ́ẹ̀ bá owó tàbí ìyìn gbogbo èèyàn mu. Àlàfo tó wà láàárín ipa lórí àṣà àti ìdánilójú láti ọ̀dọ̀ àwọn ilé-iṣẹ́ aláṣẹ jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn àbùdá tó dúró ṣinṣin lórí ohun tó fi hàn bí ilé-iṣẹ́ orin ṣe ń ṣàyẹ̀wò ohun tó ti kọjá nínú ìtàn ara wọn.

Ikọ̀ N̄kan-ọ̀tọ̀ àti Akọ̀wé Tí Kò Ṣeé Fojú Rí

Ìyàtọ̀ laarin akọrin àti olùdásílẹ̀ nínú àṣà ìkọ̀wé orin tí ó gbajúmọ̀ jẹ́ ìlànà kì í ṣe àìròtẹ́lẹ̀. Àwọn akọrin àti olùdarí orin ń kó ìdámọ̀ gbogbo ènìyàn jọ — ojú, ohùn, ìtàn, ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò — nígbà tí àwọn olùdásílẹ̀ àti olùtòjọ orin tí wọ́n ń kọ́ ìlànà ìró orin nísàlẹ̀ wọn wà ní ìkọ̀kọ̀ nílé iṣẹ́, tí àwọn oníṣẹ́ inú ilé iṣẹ́ àti àwọn olólùfẹ́ tí wọ́n ń ka àkọsílẹ̀ orin pẹ̀lú àfiyèsí tí ọ̀pọ̀ ènìyàn fi ń ka ìwé ló mọ̀ wọ́n. Ìlànà yìí túbọ̀ ń lọ lágbára nínú orin soul àti R&B, níbi tí agbára ìmọ̀lára nínú ìkọrin ti ń fa àfiyèsí lọwọ akọrin, ó sì ń fi àwọn ìpinnu tí ó sọ ìkọrin yẹn di ohun tí ó ṣeéṣe sílẹ̀.

Ọ̀nà ìṣètò kíndìnrín ti Philadelphia International ṣe àkójọ ìyìn sí Gamble àti Huff gẹ́gẹ́ bí àwọn olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ àti àkọ́kọ́ òǹkọ̀wé orin, nígbà tí àwọn ipa ti àwọn ẹni bíi Wansel, Thom Bell, Bobby Martin, àti Norman Harris máa ń fi ara hàn nínú àkọsílẹ̀ kejì — ìforúkọtì orin, àwọn ìkẹ́síni àwo-orin, àti àwọn ìtàn àwọn akọrin tí ń bá wọn ṣiṣẹ́. Kì í ṣe àríwísí fún Gamble àti Huff, tí ìran ìdáǹtà wọn jẹ́ pàtàkì gbòǹgbò sí ìdámọ́ ilé-iṣẹ́ náà. Ó jẹ́ àkíyèsí nípa bí àwọn ìlànà ìkíni nínú orin gbajúgbajà ṣe ń ṣàköjọ sí àwọn ibi tí wọ́n fi ara hàn jùlọ, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àjọṣe fúnra wọn ni ó ṣe pàtàkì.

Ìrònú àkópọ̀ ìkọ̀wé — èrò pé ohùn bíi TSOP jẹ́ dídáǹkọ̀ lóòótọ́ nípasẹ̀ àwùjọ àwọn akọrin, olùtò-ohùn, àti olùgbékalẹ̀ tí ń ṣiṣẹ́ pọ̀ lọ́nà tó fẹ́rẹ̀ẹ́ di ọ̀pọ̀ ọdún — ń kọ̀ ìtàn gbajúgbajà ilé iṣẹ́ orin tó sọ nípa àṣeyọrí ẹnìkan. Ṣùgbọ́n ó tún ń dá ipò tí àwọn tó ń kópa lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan lè fi máa ní iye tó kéré sí, iṣẹ́ wọn sì gbé pọ̀ mọ́ ẹni tí wọ́n ń pè ní àjọ dípò àwọn ènìyàn tó kọ́ ọ. Ìròyìn orin ti tẹ́lẹ̀ ti tún àwọn ìpele wọ̀nyí gbéga dípò kí wọ́n ṣàyẹ̀wò wọn, nípa sísọ PIR lásán nípa àwọn olórin tó lókìkí jù, tí wọ́n sì ń mú iṣẹ́ àkópọ̀ àti ìtòlẹ́sẹẹsẹ gẹ́gẹ́ bí àyíká dípò ohun tó jẹ́ kókó.

Iṣẹ́ Wansel ń fi èdè àríwísí míràn hàn — èyí tí ó ń gba ìtòléto orin àti ṣiṣẹ́ dá lórí ìró bí i iṣẹ́ àkọ́kọ́ tí ó yẹ kí a ṣe àyẹ̀wò jinlẹ̀ bí a ṣe ń ṣe fún ìṣe ìkọrin àti kíkọ orin. Àwọn ìyọrò kọ́ọ̀dù jẹ́ ìpinnu. Àwọn ìtòléto okùn jẹ́ àríyànjiyàn. Àwọn ìrísí synthesizer jẹ́ ìpinnu lórí bí ìmọ̀lára ènìyàn ṣe ń dún nígbà tí a bá sọ ọ́ di orin tí a tò létò. Àwọn wọ̀nyí kì í ṣe àfikún ọ̀ṣọ́ sínú orin; wọ́n jẹ́ àwọn ipò ìpìlẹ̀ tí orin fi lè di ohun tí ó ṣeéṣe.

Ohun ti Architecture Fi Silẹ

Iṣẹ́ Wansel ṣàpẹẹrẹ irú ìgbésí ayé iṣẹ́́ ọ̀nà kan — èyí tí a ó fẹ́rẹ̀ẹ́ gbé pátápátá inú ilé iṣẹ́ kan, tí ó ń ṣe àfikún sí ìró àpapọ̀, nígbà tí ó tún ń lépa ìfojúsùn ti ara rẹ̀ tí ó yàtọ̀ nípasẹ̀ àwo orin adá rẹ̀, èyí tí òfin òwò ilé iṣẹ́ náà kò béèrè ṣùgbọ́n tí ó wá̀ àyè fún lọ́nà kan. Iru ẹ̀yà ìwà láti inú iṣẹ́ ọ̀nà méjì yìí yẹ kí a ṣe àyẹ̀wò gẹ́gẹ́ bí àwòkọ́ṣe kan fúnra rẹ̀: olórin tí ó jẹ́ ìránṣẹ́ fún iṣẹ́ àpapọ̀ àti olùkọ̀wé ohun kan tí a kò lè rí bí kò ṣe láti inú ìmọ̀lára kan ṣoṣo tí a kò lè pín. Àwọn ẹ̀yà méjèèjì ti ìwà yìí ṣe pàtàkì. Ẹnikòòkan kò ṣàlàyé ẹnìkejì ní kíkún.

Àjọṣepọ̀ Philadelphia International lápapọ̀ fi hàn pé àwọn ìkópa tí ó wà pẹ́ jùlọ nínú orin olókìkí sábà máa ń jẹ́ ti ìgbékalẹ̀ kì í ṣe ti ojú àlàfọ̀. Àwọn ìsopọ̀ ohùn, àwọn ìlànà ìtòlẹ́sẹẹsẹ, àwọn ọ̀nà ìgbékalẹ̀ tí ó jáde láti inú Sigma Sound ní Òpópónà Ariwa 12th di ohun tí a fi sí inú àpilẹ̀kọ ìran tí ó tẹ̀le kì í ṣe nítorí pé àwọn ìran yẹn ń bọ̀wọ̀ fún àṣà ní mọ̀ọ́mọ̀, ṣùgbọ́n nítorí pé àṣà yẹn ti yanjú àwọn ìṣòro — ti ìmọ̀lára, ti ìpalẹ̀mọ́, ti ìgbékalẹ̀ — ní àwọn ọ̀nà tí ó wúlò pẹ́ lẹ́yìn tí àyíká ìpìlẹ̀ ti tutù. Ilé tí ó dára kọjá àyè tí ó béèrè rẹ̀.

Wansel ku ni ẹni ọdún 75, ikú rẹ̀ sì ń pe wa sí ìròyìn nípa bí ilé-iṣẹ́ orin àti àṣà àríwísí rẹ̀ ṣe ń ka àwọn tí ó kọ́ ilé ìgbékalẹ̀ àwọn ohun orin tí a fẹ́ràn láì gba iyì tí ó tó sí fún ilé ìgbékalẹ̀ yẹn. Ìròyìn náà kì í ṣe nípa ìbànújẹ́ pàtàkì — bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìbànújẹ́ tí ó yẹ — ṣùgbọ́n nípa ọ̀nà: nípa bí àwọn ohun èlò àríwísí tí ó wà fún àwọn òǹkọ̀wé orin ṣe lè ṣàpèjúwe ohun tí àwọn olùdìdì àti àwọn olùṣètò ń ṣe nítòótọ́, àti bí àwọn ètò fífi orúkọ àwọn ènìyàn tí ilé-iṣẹ́ ń pín iyì, ṣe lè rí ọ̀nà sí àwọn ènìyàn tí ó yẹ.

Àwọn ọ̀rọ̀ ìmọ̀lára tí Wansel ṣèrànwọ́ láti gbé jáde — ìrísí pàtó ti ìfọ̀kànbọ̀, ìmọ̀lára ọgbọ́n, àti ìbànújẹ́ àgbáálá tí ó ṣàpẹẹrẹ iṣẹ́ rẹ̀ tí ó dára jùlọ — ṣìí gbọ́ nínú orin tí a ṣe lẹ́yìn ìgbà tí wọ́n kọ́kọ́ tẹ àwọn àkọsílẹ̀ rẹ̀. Ó ṣìí gbọ́ nítorí pé ó bá ohun kan tí ó wà lásìkò nínú ìrírí ẹ̀dá ènìyàn mu: ìmọ̀lára pé ẹwà àti ìbànújẹ́ kì í ṣe ọ̀tá, pé ìmọ̀lára ọgbọ́n kì í ṣe ọ̀tá ìmọ̀lára, pé àgbáálá tóbi tó láti gba àti ti ara ẹni àti ti àìlópin lẹ́ẹ̀kan náà. Àwọn wọ̀nyí kì í ṣe àbá tí ó gbajúmọ̀. Wọ́n jẹ́ àwọn tí ó dúró ṣinṣin.

Iwọn tí a fi ń wòye pàtàkì olùkọrin kan lè jẹ́ bí wọn ti gbé ìmọ̀lára ohun-orin àti ìfẹ́ni wọn sínú àyíká orin gbogbo — tí ó wà níbi gbogbo, tí a kò mọ̀ sí ibìkíbi, ṣùgbọ́n tí ó ṣe pàtàkì nínú àwọn ohun tó tẹ̀lé e. Níwọ̀n ìwọ̀n yẹn, Wansel kọ́ ohun kan tí kò tíì dúró. Ilé náà dúró ṣinṣin. Yóò máa dúró pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ lẹ́yìn ìgbà tí ìbéèrè orúkọ ẹni tó yẹ kí ó wà nínú àwòrán ilé náà bá ti dágbére ṣe àwọn ènìyàn wò láìdábí, àfi àwọn tí ń fiyè sí i débi tí wọ́n fi ń béèrè rẹ̀.