Kati ya Ulimwengu Mbili: Jinsi Aaron Choulai Anavyobadilisha Jazz Kutoka Pembezoni mwa Tokyo

Uhamisho, kwa wasanii wanaoichakata kwa ufahamu badala ya kuivumilia tu, huwa unazalisha aina maalum ya uhuru: uhuru kutoka kwa wajibu kwa utamaduni wowote mmoja, kutoka kwa wasiwasi wa kufikia viwango vya kanuni ambayo haikuwa yako kabisa kurithi. Historia ya muziki wa diaspora imejaa mienendo hii: wanamuziki wakijenga lugha mpya kwa sababu hawakuwa na lugha moja waliyoikuwa, wakipata katika kutokuwa na mizizi si utupu bali nafasi ya kuzalisha. Wasifu wa Choulai unalazimisha toleo hili la mazungumzo ambayo mjadala wa kimataifa wa muziki bado haujawa nayo kikamilifu, yaani ule unaokwenda kaskazini kwenda kusini kuvuka Pasifiki badala ya mashariki kwenda magharibi kuvuka Atlantiki.

Utengenezaji wa mdundo, kwa msingi wake, ni mazoezi ya kusikiliza. Kukata, kurudia, na kuweka tabaka za sauti zilizorekodiwa kunahitaji umakini mkubwa kwa umbile na wakati ambao unalingana moja kwa moja na usikivu wa mpigaji jazba kwa nafasi na mdundo. Ambapo wazalishaji wengi wa karibu na jazba hutumia aesthetics za hip-hop kama mapambo ya juu juu (ngao ya kisasa juu ya miundo ya jadi), Choulai anazingatia mbinu hizo mbili kama zinazoshiriki mfumo mmoja wa mizizi.

Lebo zilizoanzishwa na wanamuziki badala ya watu wa tasnia huwa na uhusiano tofauti na katalogi na jamii. Lebo inakuwa kiendelezi cha utendaji wa kisanii badala ya mfumo wa kibiashara uliojengwa kuzunguka, ambayo inamaanisha maamuzi inayofanya (nani wa kusaini, nini cha kutolewa, jinsi ya kuwasilisha kazi) yanaonyesha maadili ya urembo na kimaadili badala ya hesabu za soko.

Kufanya kazi nje ya New York, London, na mzunguko wa sherehe za Ulaya ambao hufafanua sehemu kubwa ya mazungumzo muhimu ya aina hiyo ni kizuizi na pia uhuru.

Pembezoni mwa eneo la jazz la Tokyo, si kumbi za urithi wa kifahari bali nafasi ndogo na za ajabu ambapo sifa chache ziko hatarini, kihistoria ndipo mabadiliko yenye tija zaidi ya muziki hutokea.

Mapokeo ya bendi za nyuzi za Papua New Guinea yatoa kielelezo cha mchanganyiko wa muziki unaowiana kimuundo na kile Choulai anachofanya kiutunzi. Bendi za nyuzi ziliibuka katika karne ya 20 huku jamii za Melanesia zikichukua gitaa la akustiki, chombo kilicholetwa, na kukigeuza kuelekea hadithi za kienyeji, mitindo ya kienyeji, na malengo ya kijamii ya kienyeji.

Kumbukumbu ya muziki si mara zote ya fahamu au ya programu. Inaishi katika usikivu wa mdundo, katika uelewa wa kijamii wa kile muziki kimsingi unachokusudiwa, katika umbile la jinsi mwanamuziki anavyohusisha sauti na nafasi na jamii kwa silika. Choulai hajawahi kuelezea Papua New Guinea kama ushawishi wa moja kwa moja wa utunzi kwa namna ambayo mwanamuziki anaweza kutaja rekodi maalum au mwalimu maalum. Lakini namna anavyoelewa muziki kama kitendo cha pamoja na cha kijamii, huku jamii ikiwepo kimuundo katika kazi yake, inazungumzia uundaji unaokwenda zaidi ya marejeo ya fahamu.

Mazoezi mawili ya Choulai, kuigiza na kutayarisha, kucheza na kujenga jamii, yanaonyesha mfano wa uraia wa kisanii unaozingatia afya ya eneo la muziki kama isiyoweza kutengwa na ukuaji wa kibinafsi wa ubunifu. Hili si wazo jipya, lakini linakuwa dhahiri zaidi na la dharura zaidi katika mazingira ambapo eneo la muzikiliwezi kuchukuliwa kawaida, ambapo linapaswa kujengwa na kudumishwa kwa bidii. Huko Tokyo, mbali na miji yoyote ambayo ukosoaji wa jazba unaichukulia kama makao yake ya asili, mwanamuziki mzaliwa wa Papua New Guinea amejenga kitu ambacho hakikuwepo hapo awali — mahali pa kukusanyika kwa aina fulani ya uzito kuhusu kile muziki unaweza kufanya wakati unakataa mipaka iliyorithiwa.