Awọn Ayaworan Ijọ: Awọn Olupilẹṣẹ Hip-Hop Japan ati Ẹkọ Gbigbọ Jinlẹ
Àwòrán kan wà — tàbí kí a sọ pé èrò àwòrán kan — tí ó máa ń padà wá nínú àwọn ìjíròrò nípa àwọn ọdún ìbẹ̀rẹ̀ orin hip-hop ti Japan. Ọ̀dọ́kùnrin kan ní Osaka tàbí Yokohama, tí ó bẹ̀rẹ̀ sí í dọ́bálẹ̀ nínú yàrá ẹ̀yìn ti ilé ìtajà àwọn àwo orin àgbékalẹ̀, tí ó fi ẹ̀tí gbọ́n sí agbétílé, nígbà tí ìmọ́lẹ̀ ọ̀sán ń ṣe kùn nǹkan lóde. Lẹ́yìn ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, orin tí olórin yẹn gbà nínú àwọn yàrá bíi ti ìyẹn — tí ó kún fún àyẹ̀wò àwọn àpẹẹrẹ orin, tí ó sì ní ìtọ́jú àfọwọ́kọ̀ (architectonic rigor) — ṣì ń kárí ayé nínú iṣẹ́ àwọn olórin obìnrin kan tí ó kó orin jọ, tí wọn ń wo orin kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ọjà, bí kò ṣe ẹ̀rí. Ẹ̀rí tí ó ń gbọ́ orin. Ẹ̀rí àsìkò.
Ìbáṣepọ̀ tí Japan ní pẹ̀lú hip-hop ti Amẹ́ríkà ni a sábà máa ń ṣàpèjúwe rẹ̀, ní ọ̀nà tí kò pé, gẹ́gẹ́ bí ìfarawé olùfọkànsìn. Ìtàn tó jinlẹ̀ sì díjú sí i, ó sì dùn mọ́ni. Nígbà tí hip-hop dé Japan lọ́nà tí ó dúró ṣinṣin ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1980, ó dé sínú àṣà tí ó ti gbé ìlànà tó dájú kalẹ̀ fún gbígbé orin tí a kó wọlé. Jazz, soul, àti funk ti dé àádọ́ta ọdún ṣáájú, wọn kò sì gbà wọ́n lọ́nà ìgbàgbọ́ àìṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n pẹ̀lú àfiyèsí onímọ̀ gan-an. Àwọn agbà àkójọpọ̀ kó àwọn àkójọpọ̀ ńláǹlà. Àwọn alárìíwísí gbé ìwe-ìpamọ́ tó ṣókùn-ún-dídín jáde. Àwọn amúṣiṣẹ́ tí ó yí ìfaradà yìí kà pẹ̀lú àwọn ilé iṣẹ́ orin, àwọn ilé-iṣẹ́ gbéjáde tó jẹ́ aládàáni, àwọn ètò rédíò, àti àṣà àwọn ìwé-ìròyìn kékeré, ó sì ń ṣiṣẹ́ lóde àwọn ìlànà orin tí ń tà lójú pọ̀. Hip-hop kò dé nínú àláfíà. Ó dé sínú yàrá tí a ti pèsè sílẹ̀.
Ohun tó ṣẹlẹ̀ lẹ́yìn náà kì í ṣe àfàwèdà, ṣùgbọ́n ìtumọ̀, ọ̀rọ̀ kan tí ó yẹ kí a lóye ní ìtumọ̀ rẹ̀ kíkún. Ìtumọ̀ nílò òye, ìdájọ́, àti ìmúrasílẹ̀ láti jẹ́wọ́ ohun tí a kò lè gbé kọjá lọ́nà tí kò bàjẹ́. Àwọn olùṣe orin ará Japan tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ṣe orin bíìtì ní òpin àwọn ọdún 1980 àti ní àwọn ọdún 1990, wọ́n ń ṣiṣẹ́ láti ipò òye tòótọ́. Wọ́n ti kẹ́kọ̀ọ́ àwọn orísun ohun èlò náà. Ìlànà àfọwọ́kọ́, tí ó jẹ́ onísúúrù àti apamọ́, ti wà nínú àṣà àwo orin Japan tẹ́lẹ̀ kí hip-hop tó fún un ní orúkọ tuntun. Àwọn olùṣe orin wọ̀nyí kò fi àǹfààní wọ inú orin tí a gbé ka iṣẹ́ àpẹẹrẹ. Wọ́n dé ibẹ̀ tí wọ́n ti kọ́kọ́ ní ìdánilẹ́kọ̀ọ́.
Àṣà àtọkàn-ọ̀rọ̀ olùgbéjáde gẹ́gẹ́ bí onkọwe ninu hip-hop, nínú èyí tí olùṣe ìlù kì í ṣe pé ó ṣe agbọnrin ohun nìkan ṣùgbọ́n gbogbo èrò orí àti ìmọ̀lára tí iṣẹ́ kan ní, jẹ́ pàtàkì láti lóye ohun tí ó ya àwọn tí ó jẹ́ oníṣẹ́ tó ṣe pàtàkù jùlọ nínú iṣẹ́-ọnà yìí sọ́tọ̀. Olùgbéjáde tí ó ronú nípa àwo-orin dípò àwọn orin kọ̀ọ̀kan, tí ó sì gbé ìtòlẹ́sẹẹsẹ àti ìrísí irírí gbígbọ́ pẹ̀lú ìṣọ́ra bíi ti ẹyọ kan, ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùkọ orin ni ọ̀nà tí ó ní ìtumọ̀ jùlọ. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùṣe ìlù ará Japan ti àwọn ọdún 1990 àti ìbẹ̀rẹ̀ 2000 ń ṣe ohun kan náà, ní ọ̀pọ̀ ìgbà pẹ̀lú ìdánimọ̀ tí ó kéré ju ti àwọn ẹgbẹ́ wọn ará America lọ, àti ní àwọn ọ̀nà kan, pẹ̀lú òmìnira púpọ̀ sí i.
Oro òmìnira ni èyí tí ó tọ́ síbí, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó nílò ìtúmọ̀ díẹ̀. Ilẹ̀ Japan hip-hop abẹ́lẹ̀ ti àkókò yìí, ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òfin àgbáyé, kò ní ipa tó pọ̀ nínú ìṣòwò. Àwọn àwo orin ni a ń tẹ̀ ní iye kékeré, a sì ń tà wọ́n ní àwọn ilé ìtajà àkànṣe. Irin-àjò kò pọ̀. Ìfihàn rédíò kò pọ̀. Ohun tí èyí túmọ̀ ní àṣà ni pé àwọn olórin ni wọ́n ń ṣiṣẹ́ ní pàtàkì fún àwọn ìlànà tiwọn fúnra wọn àti àwọn ìdájọ́ àwọn olùgbọ́ tí wọn kéré, tí wọ́n sì ní ìfẹ́ gidi. Kò sí àwọn alákòóso awo-orin tí wọ́n ń béèrè fún àwọn ìlù tí ó rọrùn. Kò sí àwọn ìlànà ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́ tí a ó ṣe ìtẹ́lọ́rùn fún. Orin tí ó jáde látinú àwọn ipò wọ̀nyí, gẹ́gẹ́ bí a ti lérò, kò ní ìjẹ́jẹ́ ní àwọn ọ̀nà tí orin tí a gbé jáde lábé ìkólù púpọ̀ ìṣòwò kò ní ní.
Ṣàḿpúlù kì í ṣe yíyá lásán; ó jẹ́ ìjíròrò, ọ̀nà ìkẹ́kọ̀ọ́ tí ó béèrè pé kí olùṣe rẹ̀ mọ ohun tí ó ń pè ní àmúlò àti ìdí rẹ̀. Àwọn olùṣe orin tó dára jù lọ ní ìran yìí mú àwọn ìṣe kan wá sí ṣàḿpúlù tí wọ́n mú wá sí gbigba àwọn àwo orin: sùúrù, ìmọ̀ ìtàn, àti ọ̀wọ̀ tòótọ́ fún ohun èlò náà. Wọn kò jẹ ohun tí ó ti kọjá lójú. Wọ́n ń bá a sọ̀rọ̀. Lúùpù, ní àsìkò tó dára jù lọ, jẹ́ irú ìṣe ìfarabalẹ̀ kan: àjákù ohun tó ti kọjá tí a mú ṣí sí àyè lẹ́ẹ̀kan sí i láàrín àsìkò ìsinsin yìí.
Èyí kìí ṣe láti fẹ́ràn ìṣẹ́ǹtẹ̀lé. Ìtòlẹ́sẹẹsẹ orin hip-hop abẹ́lẹ̀ ilẹ̀ Japan ti àwọn ọdún 1990 ní àwọn ààlà rẹ̀. Ìjìnnà àgbègbè àti èdè láti ibi ìpilẹ̀ṣẹ̀ orin náà dá àwọn ibi afọ́jú sílẹ̀ pẹ̀lú àwọn àǹfààní kan. Àwọn àǹfààní náà lè jẹ́ kíkọ́ni lẹ́kọ̀ọ́ diẹ̀ síi. Níwọ̀n bí wọ́n ti yọ kúrò nínú àwọn ìkọ̀sílẹ̀ àwùjọ àti ètò-ọrọ tí ó ṣe àgbéjáde hip-hop ní àwọn ìlú Amẹ́ríkà, àwọn olùgbéjáde orin ilẹ̀ Japan lè sunmọ́ orin náà gẹ́gẹ́ bí ètò ìṣètò, àwọn ìlànà àti àwọn ohun tí ó ṣeé ṣe, láìní àbùkù kíkà nípa òtítọ́ ìtàn ara ẹni. Èyí jẹ́ kí irú ìdánwò ìmúgbéégbé kan wà tí ó ṣòro láti tẹ̀lé ní àwọn ibi tí a máa ń ṣọ́ òtítọ́ nígbà gbogbo.
Àwọn àbá ti ma — ìlànà ẹwà ilẹ̀ Japan tí ó jẹ́ ààlà tí kò nítumọ̀, tí ó jẹ́ pàtàkì ohun tí a fi sílẹ̀ — ni a ti máa ń lò ní àwọn ìjíròrò orin ilẹ̀ Japan débi pé ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ di ọ̀rọ̀ tí a ti mọ̀. Ó yẹ kí a lò ó níhìn-ín síbẹ̀, pẹ̀lú ìṣọ́ra. Àwọn alágbèjọ orin tí a ń sọ̀rọ̀ wọn nínú ìtàn yìí lóye ìdákẹ́jẹ́ kì í ṣe bí àìsí ohùn, bí kò ṣe bí ẹ̀yà àkópọ̀ tí ó ní ìwọ̀n àti iṣẹ́ tirẹ̀. Àwọn ìlù wọn ń mí ní ọ̀nà tí ìṣẹ̀dá tí a ṣe fún ipa tó pọ̀ kò sábà máa ń ṣe. Èyí kì í ṣe àkọ́sílẹ̀ àjèjì. Ó jẹ́ ìpinnu tí a mọ̀ọ́mọ̀ ṣe, látọ̀dọ̀ àwọn tí wọ́n ti tẹ́tí sílẹ̀ dáadáa tó láti lóye ìyàtọ̀ náà.
Gbigbọ Ninu Òkùnkùn
Lati loye ohun ti a n ṣe, o ṣe iranlọwọ lati loye ẹniti o n tẹtisi. Awọn olugbo fun orin hip-hop abẹ ilẹ Japan ni akoko yii jẹ alaye jinna ati oye itan. Awọn eniyan wọnyi ni awọn ti o le mọ orisun apẹẹrẹ lori igbọran akọkọ, ti o ka awọn iwe iroyin orin agbewọle pẹlu ifarabalẹ kanna ti awọn miiran fun awọn iwe akọọlẹ ẹkọ, ti o rin irin-ajo lọ si awọn ile itaja igbasilẹ ni awọn ilu miiran nitori akọle kan ko si ni ile. Awọn olugbo wọnyi ko nilo iraye si. O nilo iṣoju.
Ibasepo laarin awọn oluṣe ati awọn olugbo yi jẹ ọ̀nà àtijọ́ gidi. Awọn oluṣe orin ṣe orin ti o san ẹ̀san fun akiyesi pẹlẹ nitori wọn mọ pe yoo gba akiyesi pẹlẹ. Ọ̀nà àtúnṣe ti o ṣẹlẹ kii ṣe ti ìfẹ́sìwọ̀n ọjà ṣugbọn ti ìfìwé àwọn alariwisi. Oluṣe orin ti o ṣaṣeyọri ni ayika yi ṣaṣeyọri nitori awọn ẹlẹgbẹ rẹ — eniyan ti o mọ̀ bii tirẹ, ati nigba pupọ ju rẹ lọ ni awọn apakan kan — ri iṣẹ naa bi o tọ. Eyi jẹ irú aṣeyọri ti o yatọ si iṣẹ ṣiṣe lori àtòjọ orin, ati ni awọn ọ̀nà kan, eyi ti o ṣoro sii.
Ohun ti o jade lati inu iroyin yii jẹ aworan ti ibi isere kan ti o fi ara mu laaye nipasẹ ifaramọ apapọ dipo agbara iṣowo. Awọn ile-iṣẹ olominira ṣiṣẹ bi awọn ile-iṣẹ itọju. Awọn ile itaja igbasilẹ ṣiṣẹ bi awọn aaye agbegbe. Orin naa pin kaakiri nipasẹ iṣeduro ti ara ẹni ati nipasẹ awọn ohun elo ti itara gidi. Ko si ọkan ninu eyi ti o jẹ alailẹgbẹ si hip-hop ara Japan, dajudaju. Awọn ibi isere abẹlẹ ni gbogbo ibi ti ṣiṣẹ lori awọn ilana kanna. Ohun ti o ṣe akiyesi nihin ni kikankikan pataki ti ifaramu naa ati iwọn ti a ṣeto rẹ ni ayika orin ti o de lati ibikan miiran ti a si ṣe, nipasẹ akiyesi igbagbogbo, di nkan tuntun.
Ìdúróṣinṣin Ìdíwọ́n
Aiṣiṣe iṣowo ni aaye yii kii ṣe aini: o jẹ ipo ìduroṣinṣin. Eyi jẹ iyatọ ti o tọ lati ronú lori. Ìdínkù, nigbati o ba jẹ ti ara ẹni tabi ti o waye nipasẹ ayidayida dipo ikuna, le ṣiṣẹ bi agbara ṣiṣamulo. Awọn olupilẹṣẹ ti kii n gbiyanju lati ta awọn igbasilẹ si awọn olugbo ti o pọ julọ ni ominira lati ṣe awọn igbasilẹ ti o sọ ohun ti wọn pinnu lati sọ ni pato, ni gigun ati ni irisi eyikeyi ti o dabi ẹni pe o tọ. Ilẹ abẹlẹ Japan ni ominira yii, ati awọn olupilẹṣẹ ti o ṣe pataki julọ gba a.
Awọn itara wa lati wa iru iwa-otitọ yii ninu igba atijọ, lati sọ nipa akoko goolu kan ti o ti sọnu si ṣiṣan ati igbaniyanju alugoridimu. O yẹ ki a tako itara naa. Awọn ipo ti o ṣe agbejade iṣẹ ipamo to ṣe pataki ni Japan ni awọn ọdun 1990 ko ti parẹ patapata. Wọn ti gbe lọ ati ti ṣe atunṣe. Awọn aami kekere ṣi wa. Awọn ile itaja pataki ṣi n ṣiṣẹ ni diẹ ninu awọn ilu. Awọn olugbo ti o san ẹsan fun iṣe pataki pẹlu akiyesi pataki ko ti parẹ; o ti di nira lati wa, ti tuka diẹ sii, ti o kere sii.
Ohun tó yípadà ni irọ̀ tí ariwo òwò fi lè pa ohun gbogbo mì. Àwọn ètò ìfiyèsí tó ń ṣètò gbígbọ́ orin abẹ́lẹ̀ ti di aláìlera sí i. Ṣùgbọ́n àìlera kìí ṣe ìparun. Àwọn olùgbéjáde tí wọ́n dàgbà nínú ipò tí a ṣàlàyé níbí mọ̀ pé kíkọ iṣẹ́ tí kò ní àdínàdín nínú ayé oníjàgídíja nílò ìfarabalẹ̀ tó dúró gbọn-in, kìí ṣe ìfihàn ìlànà kan ṣoṣo. Ìgbàgbọ́ yẹn, ní ọ̀nà tirẹ̀, jẹ́ ọ̀nà ìjàjà kan: ìdákẹ́jẹ́ẹ́, ìdúróṣinṣin, àti aláìlégbìn.
Ọ̀rọ̀ ìkẹyìn
Orin tí wọ́n ń ṣe nínú àwọn yàrá ẹ̀yìn wọ̀nyẹn, nínú àwọn àkókò alẹ́ tí wọ́n fi ìmọ̀ ṣe, pẹ̀lú àwọn ohun èlò tí a ti lò àti àwọn àkọsílẹ̀ àgbéwọlé tí a tàn káàkiri ilẹ̀, ń bá a lọ láti ṣe pàtàkì. Kì í ṣe pàtàkì nítorí pé ó ní ipa lọ́nà tí ó ń yí àwọn atọ́ka padà tàbí tí ó ń mú àwọn ìlà ìran hàn, ṣùgbọ́n nítorí pé ó ń fi èyí tí ó ṣeé ṣe hàn nígbà tí àwọn tí ń ṣe orin àti àwọn tí ń gbọ́ wọ́n wọ inú àjọṣe tímọ́tímọ́ kan. Iṣẹ́ náà jẹ́ aláìgbọ́nà, aláìlẹ́gbẹ́, kò sì kàn sí àwọn àyíká àkókò kúkúrú ti àṣà ìṣòwò. Ó ṣì wà fún ẹnikẹ́ni tí ó bá fẹ́ rí i, ó ṣì ń béèrè àwọn ìbéèrè tí orin tí ó ṣe pàtàkì máa ń béèrè: Kí ni o gbọ́? Bawo ni o ṣe tẹ́tí sílẹ̀ ṣinṣin? Kí ni o ṣe nínú ohun tí o rí?
Pín
Wọlé láti darapọ̀ nínú ìjíròrò. Wọlé
Kò sí ọ̀rọ̀ sílẹ̀. Jẹ́ àk ọ́kọ́ láti pín èrò.
