Àwòṣe Ìdákẹ́jẹ́: DJ Krush àti Ẹ̀kọ́ Ìyọkúrò

Ṣe àwòrán sinimá kan ní Tokyo, ní àwọn ọdún 1980 àkọ́kọ́: ọ̀dọ́mọkùnrin kan tó ń wo *Wild Style* (fiimu 1983 tí ó gbé ijó breakdancing, graffiti, àti àṣà tuntun ti Bronx lọ sí àwọn sinimá yìká ayé tí kò sí ẹ̀yà àyè ṣáájú fún ohun tí wọn ń rí). Fún DJ Krush, ìbáṣepọ̀ yẹn kì í ṣe àkọsílẹ̀ aláìpẹ. Ó jẹ́ ibi ìbẹ̀rẹ̀ pàtàkì. Fiimu náà kò kàn fi orin hàn án; ó fi ayé tí a ṣètò ní àyíká àwọn iye tí ó yàtọ̀, àwọn ìlò ara tí ó yàtọ̀, àti àwọn ṣe pàtàkì láàárín ìró àti ààyè hàn án. Ibí tí yóò kọ àwọn iye yẹn tì, jẹ̀jẹ̀, pẹ̀lú àbájáde, láti èèkù Pásífíkà kejì, jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìtàn ìkọ́ni nínú ìtàn gígùn ti bí orin ṣe ń rìn àti ohun tí ó ṣẹlẹ̀ nígbà tí ó bá dé ibi tí a kò retí.

Tokyo, Awọn Turntables, ati Ominira Ijinna

Hip-hop dé sí Japan nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà tí ó wọ́pọ̀ ní àárín ọdún 1980: àwọn àkọsílẹ̀ tí a kó wọlé, àwọn fídíò tí a yà, ọ̀rọ̀ ẹnu láàárín àwùjọ kékeré àwọn olùfẹ́ tí kò ní àjọṣe tààrà sí ìpilẹ̀ṣẹ̀ àṣà náà, ṣùgbọ́n àwọn ohun tí wọ́n gbọ́ àti tí wọ́n rí ṣe wọ́n ní ìmúlowó. Ìjinna yìí, tí a lè rò pé ó jẹ́ àbùkù, di ohun tí ó so èso. Àwọn olùgbéjáde Japan àti DJs ní òmìnira láti bá fọ́ọ̀mù náà ṣiṣẹ́ lọ́nà tiwọn, láìsí ẹrù ìdúró fún àwùjọ kan tàbí ìfìdírírí ìrírí ìgbésí-ayé tí kì í ṣe tiwọn.

Níbi tí àwọn olórin Amẹ́ríkà ti ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ìkòkò ìmúlò òtítọ́ tí kò dáwọ́ dúró, ìfojúkò pé hip-hop gbọ́dọ̀ ṣàfihàn àwọn ibùdo pàtó, àwọn àdúgbò, àti àwọn ìrírí ìgbésí ayé, àwọn òṣèré ní Tokyo kò ní ojúṣe kan náà. Wọ́n lè wo orin náà gẹ́gẹ́ bí àkójọ àwọn àǹfààní ìgbékalẹ̀: ètò ìlù, ìrísí, àti ààyè tí a lè fa gbòòrò sí gbogbo ìtọ́sọ́nà. Èyí kì í ṣe láti fi ìyàtọ̀ àṣà hàn gẹ́gẹ́ bí àǹfààní tí kò ní èébù, ṣùgbọ́n láti ṣàkíyèsí pé ó ṣe òmìnira kan pàtó, èyí tí DJ Krush yóò lo ní kíkún jù lọ ju ẹnikẹ́ni mìíràn nínú ìran rẹ̀.

Krush wa ni ipinle ile-ise Tokyo ni opin awon odun 1980 ati ibẹrẹ awon odun 1990, akoko ti idagbasoke kiakia ni aṣa hip-hop ti Japanese. O je apakan ti awujo awon DJ ati olupilẹṣẹ fun awon ti orin je iṣe iṣẹ-ọnà pataki, kii ṣe ifẹ iṣowo. Awon asopọ ti o da lakoko akoko yii, pẹlu awon eniyan bii Zen-La-Rock ati awon miiran ni agbegbe Tokio Tribe, ti wa ni ipile lori awọn adehun ẹwa ti o pin ju awọn ifẹ ile-iṣẹ lọ.

Ìpìlẹ̀ yẹn nínú àwùjọ kan pàtó, dípò àwọn ìfojúsùn ti iṣẹ́ òwò, ṣe pàtàkì nígbà tí a ń gbìyànjú láti loye orin tí ó tẹ̀le. Àwọn àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ ti Krush kò dàbí ìgbìyànjú láti wọ ọjà tàbí láti fa àwọn olùgbọ́ àgbáyé mọ́ra. Wọ́n dàbí iṣẹ́ ẹni tí ó ti gba àwọn ìlànà kan lọ́kàn nípa ohun tí orin lè ṣe, tí ó sì ń tẹ̀le àwọn ìlànà yẹn níbi tí wọ́n bá ti lọ.

Krush ati Strictly Turntablized: Awọn igbasilẹ meji, àríyànjiyàn kan.

Awọn gbolohun 1994 mejeeji, *Krush* ati *Strictly Turntablized*, de ni akoko kan nigbati hip-hop ohun elo ti n wa ọrọ-ẹwa rẹ. *Endtroducing.....* ti DJ Shadow jẹ ọdun meji siwaju. Erongba pe akojọpọ ti o da lori sampulu le ṣiṣẹ bi ẹya ara-ẹni ti o duro nikan, dipo bi orin atilẹyin fun awọn MC, ko tii gba ni ibigbogbo.

Ohun ti Krush n ṣe pẹlu turntable lori awọn igbasilẹ wọnyi jẹ ifẹ-ọkan ti o ga ni awọn ọna ti ko ṣe afihan lẹsẹkẹsẹ si awọn olutẹtisi ti o mọ si awọn lilo aṣa ti ohun-elo naa. Turntable ti ni oye ni akọkọ bi ọkọ fun DJing, fun yiyan ati ṣafihan orin, fun beat juggling, fun ifọwọyi laaye, ṣugbọn kii ṣe bi ọna lati kọ ilana akọọlẹ atilẹba. Krush n lo o bi ohun-elo akọpamọ, ti o tọju ifọwọyi ti awọn igbasilẹ ti o wa tẹlẹ kii ṣe bi agbasọ ṣugbọn bi ohun elo akọkọ.

Krush nigbagbogbo fẹ́ràn ohun èlò àti ìmọ̀lára ju orísun ohun tí a mọ̀ lọ; kò nífẹ̀ẹ́ sí ìgbọ́ròye àṣà ti orin break tí ó gbajúmọ̀ tàbí ògo ti jazz lick olókìkí. Àpẹrẹ rẹ̀ ṣiṣẹ́ bíi ohun èlò aise ju bíi àkọsílẹ̀ lọ. Ọ̀nà yìí fa láti inú ìbásepọ̀ jazz pẹ̀lú àyíká-ohùn gẹ́gẹ́ bí ó ti fa láti inú ìbásepọ̀ hip-hop pẹ̀lú break, àti bákan náà láti inú èrò ẹwà Japanese ti *ma*, lílo ààyè òfo lọ́nà àgbéyẹ̀wò, èyí tí ó fi ìdákẹ́jẹ́ẹ́ ṣe kì í ṣe àìsí ohùn ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà ìgbékalẹ̀ pẹ̀lú agbára ìfihàn tirẹ̀.

Abajade jẹ orin ti o lero bi ko dabi ohunkohun ti a nṣe ni akoko kanna. O jẹ hip-hop ti a mọ ninu ipilẹ rẹ ati ibatan rẹ si apẹẹrẹ, ṣugbọn a ṣeto rẹ ni ayika awọn ohun pataki ti o yatọ: iduro lori iyara, ilera lori orin, imọran lori alaye.

Meiso ati Akoko Mo' Wax

James Lavelle ṣe àgbéjáde àmì ìdánimọ̀ rẹ̀, ó sì ń kó àwọn akọrin bíi UNKLE, DJ Shadow, àti àwọn mìíràn jọ, tí wọ́n dìde pọ̀ lórí ìgbàgbọ́ pé àwọn ìmúṣẹ tuntun tí hip-hop ní lè mú irú ìrírí gbígbọ́ tó yàtọ̀ sí ara wá, tí ó sún mọ́ orin kílásíkì òde-òní tàbí ohun eléédìí àyíká, kì í ṣe ti ilé ijó tàbí ti ìgboro. *Meiso*, tí wọ́n gbé jáde ní 1996, dé ní àkókò tó tọ́ láti fi ẹ̀rí yìí hàn.

Àkọsílẹ̀ náà nílò àfiyèsí tí ó gba ìwà ìgbàgbó. Orin inú rẹ̀ kò béèrè kíkan tí ó kéré jù. Krush kò san ìfaradà padà. Àwọn ìlù náà lọ́ra, wọ́n sì jẹ́ èròǹgbà, àwọn ààyè láàárín àwọn ìró náà ni a fi ìmọ̀ràn wọn, èrò ìmọ̀lára jẹ́ ìrònú dípò ìkánjú. Fún àwọn olùgbọ́rìn tí ó mọ̀ sí orin tí ó sọ èrò rẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, *Meiso* lè dàbí ẹni tí ó fi ohun pamọ́. Fún àwọn tí ó ṣàtúnṣe ìfojúsùn wọn, ó ṣí sí ohun tí ó pọ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀.

Awọn ifọwọsowọpọ pẹlu awọn akọrin lori igbasilẹ naa — pẹlu iṣẹ pẹlu awọn eeyan lati awọn oju-ọna orin hip-hop Amẹrika ati awọn ibi-ọna orin Japan — yẹ lati ṣe ayẹwo fun ohun ti wọn ṣe afihan nipa awọn iṣaaju akojọpọ Krush. Awọn akọrin ṣiṣẹ bi afikun ohun-elo laarin aye akojọpọ Krush, ipele miiran ti ohun elo lati ṣeto ati ṣe iwọn lodi si ipalọlọ, dipo kí wọn jẹ koko-ọrọ akọkọ. Eyi kii ṣe ibatan olupilẹṣẹ-MC ti aṣa. Ohùn jẹ ohun-elo kan laarin ọpọlọpọ, ti o tẹriba si ọgbọn kanna ti ipo ati ihamọ ti o ṣe akoso ohun gbogbo miiran.

Ipa *Meiso* lori ohun ti a pe ni trip-hop ni o le ṣe apejuwe pupọ, botilẹjẹpe o tun ṣoro lati tọpasẹ pẹlu konge nitori iru ipa yii maa n tan kaakiri ju gbigbe taara lọ. O ran lati fi aaye laarin orin ile ijó ati iṣẹ ọna didara, laarin ifarakan ara ati ọgbọn inu, ti awọn olupilẹṣẹ kọja Yuroopu, Ariwa Amerika, ati Japan yoo tẹsiwaju lati gbe fun ọpọlọpọ ọdun. Idakẹjẹ pataki ti igbasilẹ naa, iwọn ironu rẹ, ibatan rẹ si iduroṣinṣin: awọn agbara wọnyi kii ṣe lasan. Wọn ni ariyanjiyan ti igbasilẹ naa n ṣe.

Girama ti *Ma*

Ẹ̀kọ́ gidi kan ti àṣeyọrí ẹwà DJ Krush gbọ́dọ̀ ṣàkàwé pẹ̀lú *ma* — èròngba ará Japan ti àrín, ìdákọ̀, àti ofo tí ń ṣe ìtòlẹ́sẹẹsẹ kì í ṣe orin nìkan ṣùgbọ́n iṣẹ́-ọnà ilé, eré ìtàgé, iṣẹ́-ọnà ojú, àti ìbálòpọ̀ láwùjọ nínú àyíká văn hóa Japan. Kíkóye èròngba yìí kì í ṣe ohun ààyàn nìgbà tí a ń gbọ́ iṣẹ́ Krush; ó jẹ́ kọ́kọ́rọ́.

*Ma* ko ni itumọ̀ tó ṣe kedere nínú àwọn ọ̀rọ̀ ìmọ̀ ẹ̀kọ́ ìwàláàyè ti Ìwọ̀-Oòrùn, àti pé ìṣòro yìí fúnra rẹ̀ jẹ́ ẹ̀kọ́. Àwọn àṣà orin ti Ìwọ̀-Oòrùn ti fẹ́ láti tọ́jú ìdákẹ́jẹ́ẹ́ bíi àìsí ohùn, bíi ohun tó ń ṣẹlẹ̀ láàárín àwọn ohùn dípò kí ó jẹ́ ohùn ní ẹ̀tọ́ ara rẹ̀. *Ma* ń yí èyí padà: ìdáwọ́dúró kò ṣófo, ó kún, kìí ṣe àlàfo nínú orin bíkòṣe apá kan ìlànà rẹ̀. Ìṣètò Krush ń fi òfin yìí hàn ní gbogbo ipele, láti ìgbé ẹsẹ̀ ìlù kọ̀ọ̀kan dé ìlànà ńlá àwọn awo-orin rẹ̀.

Eleyi kii ṣe idiwọ si wiwa orin naa: o jẹ apejuwe ohun ti orin naa n ṣe nitootọ, ati idi ti o fi ṣe ere fun iru akiyesi ti ọpọlọpọ orin olokiki ko nilo. Awọn eto aṣa ti Krush gbe ninu ni Tokyo, eyiti o pẹlu awọn onise ambient ati ariwo ara Japan bakanna bi awọn oṣere hip-hop, tumọ si pe imọ-ọna yii ko ṣe ajeji ni agbegbe rẹ taara, paapaa ti o ba ṣe iyalẹnu si awọn etí Iwọ-oorun ti n pade rẹ fun igba akọkọ.

Àbájáde tí ó wúlò fún àwọn olùgbọ́ ni pé orin Krush kò fi ara rẹ̀ hàn. Kò nípa lórí fífa àfiyèsí gba nípasẹ̀ iwọn ohùn tàbí ìdúróṣinṣin ìlù tàbí ìkọ́ orin tí ń fàmọ́ra. Ó dá àwọn ipò sílẹ̀ níbi tí àfiyèsí ti lè ṣeéṣe, lẹ́yìn náà ó san àfiyèsí yẹn padà pẹ̀lú ọ̀pọ̀ àlàyé tí orin tí ó le koko jù ti pa dé.

Àpẹẹrẹ

Ipa iṣẹ́ DJ Krush ní àárín àwọn ọdún 1990 lórí àwọn ìran tó tẹ̀lé e kò kéré, àmọ́ a kò fi bẹ́ẹ̀ mọ̀rí rẹ̀. Nínú àṣà orin beat ti Japan, tí ó ní ìtàn tirẹ̀ àti àwọn akọrin tí wọ́n ti fi gbogbo iṣẹ́ wọn ṣẹ̀dá orin látinú àyànfẹ́, Krush jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tí wọ́n ṣe ìpìlẹ̀ rẹ̀ pẹ̀lú Nujabes. Lóde Japan, ipa rẹ̀ kò rọrùn láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, ṣùgbọ́n ó ṣì wà lóòótọ́.

Àmúṣẹ́ pàtó ni: ìfihàn pé àwọn ọ̀rọ̀ ìrìn àti ìró ti hip-hop lè ṣe àmúlò láti kọ orin tí a ṣètò yìí káàkiri àwọn ohun ìfarakanra àti ẹwà tí ó yàtọ̀ pátápátá. Níbi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ iṣẹ́ ìmújáde hip-hop ní àárín ọdún 1990 ń lọ sí ọ̀nà gíga jùlọ, Krush ń jiyàn fún ìkóra-ẹni-níjàánu. Níbi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olórin ń ṣe àfihàn àwọn àpẹrẹ wọn, òun ń ṣe àkàsí wọn. Níbi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tí ń ṣe ìlù ń yára lọ sí ibi ijó, òun ń lọ sí yàrá ìgbọ́ràn.

Àríyànjiyàn gẹ́gẹ́ yìí ti fihàn pé ó lè dúró pẹ́ lọ́pọ̀lọpọ̀. Àwọn olórin tí wọ́n tẹ̀lé ipa ọ̀nà Krush ń ṣiṣẹ́ nínú àwọn oríṣi orin tí kò sí nígbà tí a ṣe *Meiso*: lo-fi hip-hop, beat music, ìsọjípopo ara ìlú Japanese, àwọn oríṣiríṣi irú ambient electronics tí wọ́n ní ìpìlẹ̀ ìlù hip-hop. Gbogbo àwọn oríṣi orin wọ̀nyí jẹ́ gbèsè sí àṣefihan tí Krush ṣe ní àwọn ọdún 1990 pé fọ́ọ̀mù náà lè gba irú àfiyèsí yìí.

Sí Ìtúnyẹ̀wò

Àìkíyèsí tí àwọn òǹkọ̀wé orin ní Ìwọ̀ Oòrùn fi ń ṣe sí iṣẹ́ àkọ́kọ́ DJ Krush jẹ́ apá kan nítorí ààlà ilẹ̀, apá kan sì nítorí ìfàsẹ́yìn onírúurú orin. Orin olókìkí ilẹ̀ Japan, láìka àwọn ìyàtọ̀ sí, kò tíì gba ipò tó yẹ ní àríwísí orin èdè Gẹ̀ẹ́sì ní ọ̀nà àṣà. Béẹ̀ náà, orin hip-hop tí kì í ṣe ti Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ni a sábà máa ń fi ìlànà Amẹ́ríkà ṣe àgbéyẹ̀wò, dípò kí a gbé e wò gẹ́gẹ́ bí ó ti rí.

Àtànkó ìgbà kan tún wà. Àwọn àkọsílẹ̀ tó ṣe pàtàkì jùlọ ti Krush farahàn ní àkókò kan tí ètò ìdánwò pàtàkì fún orin hip-hop afọ́wọ́kọ gẹ́gẹ́ bí irú iṣẹ́ ọ̀nà tó ṣe pàtàkì kò tíì wà. Ìdánimọ̀ padà tí ó tẹ̀lé DJ Shadow's *Endtroducing.....* kò tan dé bákan náà sí àwọn àkọsílẹ̀ tó ṣáájú rẹ̀ àti tó bá a lọ́wọ́, tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú wọn jẹ́ alágbára níwọ̀n-ìwọ̀n kanna, àti tí wọ́n sì jẹ́ àtúnṣe tí ó le koko nínú àwọn ọ̀nà kan.

Gbigba iwe orin Krush tí ó ti jade ní àkókò rẹ̀ ní pàtàkì lórí ìtumọ̀ ara rẹ̀, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ àjèjì kan sí ìtàn tí ó fojú sí ibòmíràn, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí hip-hop ti Japan tí ó lòdì sí nǹkan gidi, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ kan tí ó ní àwọn gbòngbo aṣa tirẹ̀, ìròjinlẹ̀ ẹwà tirẹ̀, àti ipò tirẹ̀ nínú ìtàn orin tí a gbasilẹ, yí ìrísí ìtàn yẹn pa dà. Ó mú kí ìdàgbàsókè hip-hop ohun èlò dàbí kò jẹ́ arotuntun Amẹríkà kan ṣoṣo, ṣùgbọ́n ó dàbí ìbáṣepọ̀ tí a pín kaakiri láàrin ọ̀pọ̀lọpọ̀ aṣa àti àyíká, èyí tí ó sún mọ́ ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní gidi.

Orin naa san anfani yi pada. Fi *Meiso* sori ni yara ti o dakun, ki o si fun u ni gbigbo ti ko yara ti o nilo. Ohun ti iwọ yoo gbo kii ṣe nkan akoko tabi iyanilenu itan. Iwọ yoo gbo ariyanjiyan ti o duro ti o nso nipa ohun ti orin le se nigbati o yan ijakulẹ ju iwoye lọ, ipalọlọ ju ariwo lọ, ijinle ju oke lọ. Ariyanjiyan yẹn ko padanu agbara rẹ.