Ibi Tí Ó Ṣẹlẹ̀ Nínú Yàrá: Jazz South London àti Ìmọ̀ọ́gbọ́n Ìdàgbàsókè

Ní àárín ọdún 2000, ìpàdé ọ̀sọ̀ọ̀sẹ̀ kan ń lọ lábẹ́ ilé ìjọsìn kan ní Gúúsù London. Àwọn akọrin ọ̀dọ́ — púpọ̀ jẹ́ ọ̀dọ́langba, díẹ̀ kéré ju — ń kọ́ àwọn orin tuntun, wọ́n ń ṣiṣẹ́ lórí ẹ̀kọ́ orin, àti, ohun tí ó ṣe pàtàkì jù, wọ́n ń kọ́ bí wọ́n ṣe ń gbọ́ ara wọn. Orin tí ń jáde láti inú yàrá yìí yóò gba ọ̀pọ̀ ọdún kí ó tó dé ọ̀dọ̀ àgbáyé. Ṣùgbọ́n ìrònú tí ń darí rẹ̀ — ìbágbépọ̀, kákiri ilẹ̀, tí ó fi ẹsẹ̀ múlẹ̀ ní ibi kan — ti ní kíkún tán.

Yara yẹn jẹ́ Ọmọ-ogun Ọ̀la. Ati ọgbọ́n-inu tí ó wa nínú rẹ̀, tí àwọn akọrin tí ó kọjá síbẹ̀ gbé jáde, ni àlàyé tó ṣe kedere jùlọ tí ó wà fún ìdí tí ẹ̀ka orin jazz ti London ṣe gbéṣẹ́ bí ó ti ṣe.

Iṣẹ́

Lílóye ohun tí èyí túmọ̀ sí — ohun tí ìdásílẹ̀ àpapọ̀ ń mú wá nínú àwọn akọrin kan — ni ibẹ̀rẹ̀ fún àkọsílẹ̀ tó ṣe pàtàkì nípa ìpele náà. Kì í ṣe pé àwọn akọrin kan mọ ara wọn nìkan. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpele ní àwọn akọrin tí wọ́n mọ ara wọn. Ohun tí Tomorrow's Warriors ṣe jẹ́ ohun pàtó kan: àwọn ìlànà àpapọ̀ lórí ohun tí orin jẹ́ fún, ẹni tó jẹ́ fún, àti bí wọ́n ṣe gbọ́dọ̀ ṣe e.

Gary Crosby dá Tomorrow's Warriors sílẹ̀ ní 1991. Nípa lílo òye tí ó yanran tí ó ní nípa àwọn ohun tí kò sí tí ó ṣe àgbéjade ìgbésí ayé àwọn akọrin ilẹ̀ Brítìkì — àwọn olùkọ́ni tí kò sí, àwọn ilẹ̀kùn tí a tì pa, àti èrò pé àwọn orin kan jẹ́ ti àwọn ènìyàn mìíràn — ó kọ́lé àjọ kan láti kojú àwọn àìní wọ̀nyí ní tààrà. Ó jẹ́ àjọ tí a fi mọ̀ọ́mọ̀ dá sílẹ̀ láti ṣe àtúnṣe nínú àyíká ìlú àti àṣà, tí ó kọ́kọ́ wà nínú Purcell Room ti South Bank, tí ó sì gbòòrò sí i nígbà tí àwọn akẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ bẹ̀rẹ̀ sí ní gbajúmọ̀.

Ezra Collective — ti a kọ́ lé agbọnrin àti adarí ẹgbẹ́ Femi Koleoso, ẹni tí àbúrò rẹ̀ TJ ń ta báàsì tí àwọn alágbàtọ̀ rẹ̀ tí wọ́n farahàn nípasẹ̀ àwọn ìsopọ̀ kan náà — kò dé tí wọ́n ti pé tán. Wọ́n dé láti inú ìdasílẹ̀ kan. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì. Ẹgbẹ́ tí ó ti pé tán ní ohun orin tirẹ̀. Ẹgbẹ́ tí ó ti dá dúró ní àwọn ìlànà tirẹ̀, ohun orin sì ń tẹ̀lé e.

Ile ijo labe orin na

Gbigba iroyin ti ipele yi ti o gbagbe ipa ti aṣa ijọ Alawodudu ti Ilu Gẹẹsi ko pe. Iwa pipe-ati-idahun ti iṣe ihinrere n tọka taara si ilana iṣeṣe ti jazz ti awọn akọrin wọnyi n ṣe: ero pe akọrin n sọrọ ati ẹgbẹ n dahun, pe ko si ohun ti o da nikan patapata, pe ijọ — awọn olugbo — jẹ apakan orin kuku ju yapa lọ.

Eyi kii ṣe afọwọ́kọ̀ǹsí. Àwọn akọrin tí wọ́n dàgbà tí wọ́n ń kọrin nínú ṣọ́ọ̀ṣì kọ́, kí wọ́n tó jókòó nínú ẹgbẹ́ jazz, pé orin jẹ́ iṣẹ́ àjọṣepọ̀ pẹ̀lú iṣẹ́ àwùjọ. Wọ́n kọ́ pé ipá kì í ṣe ohun pàtàkì; ìṣọ̀kan ni ohun pàtàkì. Wọ́n kọ́ pé yàrá náà ṣe pàtàkì.

Femi Koleoso ti sọ̀rọ̀ nípa èyí taara nínú àwọn ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò. Moses Boyd náà tó bẹ́ẹ̀. Nubya Garcia náà, ẹni tí ó dàgbà nínú ìdílé tí ó wà nínú àṣà orin Caribbean àti South America pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà tiwọn tí ó ní ìlànà kanna. Ìtọ̀sọ̀nà jẹ́ aláìyípadà: orin gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́-ọwọ́, orin gẹ́gẹ́ bí àjọṣepọ̀, orin gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ láàrin àwọn ènìyàn dípò kí ó wà níwájú wọn.

Apá Lọ́ndọ̀nù

Ó ye ká ṣàlàyé nípa ẹkún ilẹ̀ dáradára, nítorí pé ibi ìṣeré náà kò jáde láti London lákosọ́. Ó jáde láti àwọn apá kan pato ti London — ní pàtàkì London Gúúsù, pẹ̀lú àwọn ibùdó ní London Ìlà-oòrùn bí ibi ìṣeré náà ṣe ń dàgbà — àti pé àwọn apá wọ̀nyí ti London ló ṣe ọ́n.

Iwọnyi jẹ awọn agbegbe ti o ni awọn agbegbe diaspora ti o nipọn, ti o ni ibaraenisọrọ: Caribbean, West African, East African, South America. Awọn aṣa orin ti awọn agbegbe wọnyi mu wá, ati awọn aṣa orin ti wọn dagbasoke ni Britain laarin awọn iran, ṣẹda iru ayika ohun kan. Dagba ninu rẹ tumọ si dagba pẹlu Afrobeats ati reggae ati soca ati grime pẹlu jazz, ati orin ti awọn oṣere wọnyi ṣe gbe gbogbo rẹ.

Èyí yàtọ̀ sí fúúṣọ́n gẹ́gẹ́ bí ìlànà àkópọ̀ orin. Kì í ṣe pé àwọn akọrin wọ̀nyí pinnu láti dapọ̀ mọ́ àwọn ẹ̀yà orin mìíràn. Ó jẹ́ pé àwọn ẹ̀yà orin yìí kò tíì yàtọ̀ sí ara wọn láti ìbẹ̀rẹ̀ pàápàá. Nígbà tí Shabaka Hutchings bá ń kọrin, o ń gbọ́ ẹnìkan tí Coltrane àti calypso àti òpópónà Gúúsù London jẹ́ àṣà ìbílẹ̀ kan tí kò ní ìdábọ̀, nítorí pé fún un, bẹ́ẹ̀ ni.

Awọn ibi iṣere

Àwọn ilé-iṣẹ́ tí wọ́n fi gbé orúkọ yìí dàgbà ní gbangba yẹ kí a fiyè sí. Ronnie Scott's ní Soho àti Jazz Cafe ní Camden, ọ̀kọ̀ọ̀kan dúró fún ohun tí ó yàtọ̀ — èyí tí ó jẹ́ aláìmọ̀ àti oníwàdà ní ìhà kan, èyí tí ó ti fìdí múlẹ̀ àti aláṣẹ ní ìhà kejì — orí-ìtẹ́lẹ́ yìí sì ń rìn lọ́nà tí ó rọrùn nínú wọn àti àwọn àyè tí ó wà láàrin wọn: Total Refreshment Centre ní Hackney, tí ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí yàrá ìdánwò fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún; àwọn ibi ìpàdé ní Peckham àti Brixton tí wọ́n mú orin sún mọ́ àwọn àwùjọ tí ó ti wá.

BBC ṣe ipa pataki kan. Jazz on 3, ti wọn tun pada sọ di J si Z, pese ipilẹ igbohunsafefe fun ipo kan ti redio olokiki ko tii ṣetan lati ṣeto. Nigbati Gilles Peterson fi akoko afefe ati agbara igbekalẹ fun awọn olorin wọnyi, o ṣe pataki — kii ṣe nitori pe a nilo atilẹyin rẹ, ṣugbọn nitori ipilẹ ti o ṣe aṣoju ṣii awọn ọna pinpin.

Àkókò ṣíṣàfẹ́fẹ́ ti yí iṣiro náà padà lọ́pọ̀lọpọ̀. Àwo orin bíi Ezra Collective *You Can't Steal My Joy* (2019) àti Moses Boyd *Dark Matter* (2020) dé ọ̀dọ̀ awùjọ olùgbọ́ ní ìlú Èkó, Toronto, àti Melbourne láìpọn àwọn olùgbọ́ wọ̀nyí láti kọ́kọ́ pàdé orin náà nípasẹ̀ àwọn oníṣọ́nà ìbílẹ̀. Ìdínára ara-ẹni-ẹ̀, tí wọ́n fi ń ṣiṣẹ́ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún ní àìfi ara wọn sínú àwọn ọ̀nà àkọ́kọ́, di àǹfààní kàkà àìjẹ́-àdọ́ṣe.

Orin Na Gangan

Apejuwe le pa ohun ti o yatọ gidi run. Eyi kii ṣe ohun ti o jẹ iṣọkan. Iṣẹ saxophone teno Nubya Garcia — ti o da lori aṣa atọwọdọwọ ṣugbọn titari si eti rẹ ni isokan — duro yatọ si awọn akopọ tuba ti Theon Cross, eyiti o yatọ si iṣẹ ẹgbẹ Afrobeat ti Kokoroko, eyiti o yatọ si awọn awoara itanna ti Moses Boyd fi sinu iṣelọpọ rẹ.

Ohun tí wọ́n ń pín kì í ṣe ìró. Ohun tí wọ́n ń pín jẹ́ ọ̀nà: ti ìjọba, tí ń fesi, tí ó dojúkọ ìṣẹ́-ẹgbẹ́ ju ti ẹnìkọ̀ọ̀kan lọ. Àwọn oníkọrin nìkan kì í jẹ olórí. Ẹ̀ka ìlù kì í ṣe ìrànwọ́; ó jẹ́ alágbára dọ́gba. Orin náà ń mí lọ́nà tí ó yàtọ̀ sí jazz tí ó fi ẹ̀bùn afọ́nnúmọ́ ènìyàn ṣe pàtàkì.

Ọ̀nà yìí ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ nínú àwọn àṣà kan pàtó — nínú orin iná ti ọdún 1960, nínú ìṣe àjọṣepọ̀ ti AACM, nínú ìlànà ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ti àṣà orin Áfíríkà — ṣùgbọ́n ó ti gbé e lọ sí ohun tuntun. Kì í ṣe àtúnbẹ̀rẹ̀. Ó jẹ́ ìtẹ̀síwájú nípasẹ̀ àwọn ọ̀nà mìíràn.

Ogún

Ibeere ibi ti orin yii ti wa n beere lati ṣe kedere nipa ohun ti o jogun ati ohun ti o kuro.

O jogún lati inú aṣa jazz ti Amẹ́ríkà — kò sí àríyànjiyàn tó ṣe pàtàkì pé kò ṣe bẹ́ẹ̀ — ṣùgbọ́n kò ka aṣa yẹn sí bí aṣa kan ṣoṣo tàbí èyí tó ṣe pàtàkì jù. Àwọn akọrin tó ṣe ẹ̀dá ọ̀nà yìí dàgbà ní Ilẹ̀ Britain, nínú àwọn àdúgbò Black British, pẹ̀lú ìtàn àṣa Black British. Àṣa jazz wà fún wọn, ṣùgbọ́n àwọn ohun mìíràn náà wà.

Àbájáde ni orin tí ń bá aṣà àti àṣà ilẹ̀ Amẹ́ríkà sọ̀rọ̀ láìjẹ́ pé ó wà lábẹ́ rẹ̀. Nígbà tí àwọn alárìíwísí bá ṣàpèjúwe ibi ìṣeré yìí gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yà ìlú Gẹ̀ẹ́sì ti ohun tó ṣẹlẹ̀ ní New York tàbí Chicago, wọ́n ti dà á pátápátá. Orin yìí kì í ṣe ẹ̀yà ohun mìíràn. Ó jẹ́ ohun tirẹ̀, pẹ̀lú ìran tirẹ̀.

Iyatọ naa ṣe pataki nitori pe o yi ohun ti a gbọ pada. Ti a ba tẹtisi ibatan orin yii si jazz ara America, a yoo ri i, yoo si dabi ẹnipe a ti ya a. Ti a ba tẹtisi ibatan rẹ si aṣa ara ilu Black British — si gbogbo itumọ ti iyẹn ni — a yoo ri ohun ti o nifẹ sii.

Ohun tí ó tẹ̀le

Oju iṣẹlẹ naa ti lo ọpọlọpọ ọdun labẹ ifarahan pataki, ati ibeere ti bi a ṣe le ṣetọju itọsọna agbegbe - bi a ṣe le jẹ ki orin naa dahun si awọn agbegbe ti o ti jade wa ju awọn ọja ti o ti gba wọn lọ - di ohun ti o ṣe pataki julọ bi aṣeyọri iṣowo ti n dagba.

Àwọn akọrin kan ti tọ́jú èyí pẹ̀lú ìmọ̀ràn. Ìpinnu Kokoroko láti wà gẹ́gẹ́ bí ẹgbẹ́ kàkà láti di ohun èlò fún àwọn gbajúgbajà ọ̀kọ̀wé fi hàn pé ìfòkànbọ̀ kan wà tó yẹ kó pa àṣeyọrí mọ́. Àwọn Ọmọ-ogun Ọ̀la ń bá a lọ gẹ́gẹ́ bí ètò àwọn ọ̀dọ́; ìpìlẹ̀ ìdásílẹ̀ Crosby ṣì ń ṣiṣẹ́. Moses Boyd ti sọ̀rọ̀ nípa pàtàkì láti jẹ́ kí iṣẹ́ rẹ̀ dìde ní South London bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ti di olókìkí lórílẹ̀-èdè.

Àwọn mìíràn ti lọ sí ibi tí ó jẹ́ ti ìṣòwò lọ́nà tààrà, kò sì sí ìdì pàtó kan láti fi dá wọn lẹ́bi. Iṣẹ́ orin ṣòro; ètò àkópọ̀ ibi ìṣèlú àìgbára jẹ́ aláìlèdúró; àwọn oníṣẹ́ orin ní láti ṣe àwọn ìpinnu. Ṣùgbọ́n ìfọ̀kànsọ̀tọ̀ náà jẹ́ gidi, àti pé ìbéèrè tí ó fani mọ́ra jùlọ nínú ibi ìṣèlú náà tí ó nlọ síwájú ni bóyá àwọn iye tí ó mú un jáde lè ye ìfiyèsí tí ó ti fa.

Idahun tòótọ́ ni pé wọn lè má ṣe, pátápátá. Àwọn ibi ìṣẹ̀lẹ̀ kò dúró gẹ́gẹ́ bí ibi ìṣẹ̀lẹ̀; wọ́n di oríṣi orin, lẹ́yìn náà wọ́n di ìtàn. Ohun tí Tomorrow's Warriors kọ́ lè ti wà lọ́nà láti di àròsọ tirẹ̀.

Ṣùgbọ́n orin náà wà. Àwọn gbígbasílẹ̀ náà wà. Àti pé ẹnikẹ́ni tí ó bá fẹ́ lóye ohun tí ó ṣẹlẹ̀ — bí yàrà kan lábẹ́ ṣọ́ọ̀ṣì kan ní Gúúsù London ṣe gbé nǹkan jáde tí yóò dé ọ̀dọ̀ àgbáyé nígbẹ̀yìn — lè padà sí ìmọ̀ tí ó kó ọ jáde láti ìbẹ̀rẹ̀: pé orin jẹ́ ṣíṣe papọ̀, fún ènìyàn, ní àwọn ibi. Pé ìdásílẹ̀ náà ṣe pàtàkì ju ẹ̀bùn lọ. Pé yàrà náà kì í ṣe ohun àjèjì.